Blog: Zoek de verschillen

Als je het vandaag de dag over diversiteit en inclusie hebt, loop je het risico al snel in een politieke discussie te belanden. En dat is zo jammer, want in mijn optiek gaat diversiteit vooral over het zoeken naar en gebruik maken van verschillen en variatie. Want ik ben er van overtuigd dat een verscheidenheid aan perspectieven en achtergronden op vele gebieden een voordeel zijn ten opzichte van “meer van hetzelfde”. 

Er zijn vele voorbeelden te noemen: grote studies tonen aan dat kinderen met een grotere genetische variatie bijna altijd een gezondere start en beter immuunsysteem hebben. Uit langlopende biodiversiteitsexperimenten blijkt dat bossen met een hoge biodiversiteit veerkrachtiger zijn tegen ziektes, plagen en klimaatveranderingen dan monoculturen. Volgens het voedingscentrum levert een gevarieerd dieet meer voedingsstoffen en vermindert risico op tekorten, vergeleken met eenzijdige voeding. WHO-onderzoek toont aan dat mensen die regelmatig nieuwe dingen doen (culturele activiteiten, sociale interacties, fysieke variatie) minder kans hebben op dementie. En ook teams met leden met verschillende (culturele) achtergronden komen aantoonbaar tot betere prestaties en meer innovatie. 

Ondanks dat er dus veel bewijs is dat diversiteit beter is, is het niet perse makkelijker. Lammert Kamphuis schreef er een prachtig boek over “Verslaafd aan ons eigen gelijk”. Hij betoogt dat we van nature vooral zoeken naar “meer van hetzelfde”; meningen of personen die ons eigen gelijk bevestigen. Dit komt voort uit de behoefte aan zekerheid en controle. Het vastzitten in je eigen bubbel is echter nadelig, zowel voor jezelf als persoon, als voor de besluiten die je neemt. Ook blokkeert het vernieuwing. Daarom roept Kamphuis op tot “perspectivistische lenigheid”. Het open staan voor andere perspectieven, zonder daarbij je eigen standpunten op te geven. Het schept actief ruimte voor twijfel, andere zienswijzen en zelfreflectie. En leidt volgens hem uiteindelijk zelfs tot grotere verbondenheid en een betere maatschappij.

Ook in ons werkgebied zijn verschillen belangrijk. Onderzoek na onderzoek wijst uit dat gemengde wijken beter scoren op factoren als gezondheid, onderwijs, economie, samenleving en veiligheid. We merken in ons dagelijks werk de gevolgen voor de leefbaarheid, als de instroom in een wijk te eenzijdig is.

Het is vanwege de woningnood erg belangrijk dat we zorgen voor zoveel mogelijk nieuwe woningen. Maar het sturen op aantallen alleen is niet genoeg. Met onze vastgoedsturing kunnen we ons tegelijkertijd actief inzetten voor het verbeteren van de leefbaarheid. Door het streven naar gemengde wijken. Wijken waar er voor iedereen een plek is. Waar ruimte is voor mensen met verschillende inkomens, zienswijzen en achtergronden. 

Daarom is het van groot belang dat wij kunnen blijven bijdragen aan het realiseren van de 30% sociale woningen in elk nieuwbouw project. Om te voorkomen dat er in de wijk voor de lagere inkomens geen plek is en er een homogene samenstelling ontstaat. En om diezelfde reden kan het soms juist goed zijn om in wijken met veel sociale huur woningen te verkopen, of de huren juist te verhogen. Maar daarmee zijn we er niet. Als we echt streven naar gemengde wijken is het immers belangrijk dat alle groepen er terecht kunnen. Ook de mensen die nu tussen wal en schip vallen, doordat ze niet in aanmerking komen voor een sociale huurwoning, maar ook geen koopwoning kunnen betalen. De mensen die zorgen voor het draagvlak van voorzieningen. De mensen die zich inzetten voor sportclubs en het vrijwilligerswerk. De mensen met banen in de zorg, bij de gemeente of in de middenstand. En de starters op de woningmarkt. We zijn er als corporatie immers voor iedereen die niet zelfstandig aan een woning kan komen. Daarom vinden we het belangrijk om te streven naar een gelijkwaardige slagingskans voor iedereen, niet de allerarmsten alleen.

Maar wat betekent dit nu concreet? We gaan het komende jaar ons streefhuurbeleid onder de loep nemen. Op dit moment toppen we het grootste deel van onze woningen af. Dat betekent dat ondanks dat de kwaliteit een hoge huurprijs rechtvaardigt, we een veel lagere huurprijs vragen om ze beschikbaar te maken voor de laagste inkomens. Soms vragen we maar de helft van de huur die we zouden mogen vragen.

Als we de huur voor al onze woningen vaststellen op basis van kwaliteit en alleen nog aftoppen bij toewijzing voor wie dat vanwege zijn inkomen nodig heeft, heeft dat meerdere voordelen. Ten eerste voelt het eerlijker als betere woningen ook een hogere huurprijs hebben en vice versa. Ten tweede kunnen we mensen met een hoger inkomen, maar die op dit moment geen koopwoning kunnen betalen, toch aan een woning helpen. Er komt meer variatie in de wijk, zonder dat we hier geld op bij hoeven te leggen, omdat de bredere schouders meer bijdragen dan degene met het laagste inkomen. En ten derde kunnen we nog steeds de mensen met de laagste inkomens voorzien van een voor hen betaalbare woning. Sterker nog, doordat we meer huur vragen voor wie dat kan betalen, kunnen we ook meer geld investeren in nieuwe woningen voor iedereen.

Een eerste stap zetten we bij het nieuwbouwproject Bosweid in Wervershoof, 11 beneden-bovenwoningen die in 2026 worden opgeleverd. Op basis van 65% van de WWS punten is de huurprijs hier vastgesteld op € 835 per woning per maand. Iedereen die in aanmerking komt voor sociale huur mag zich hier inschrijven. De toewijzing zal plaatsvinden op basis van inschrijftijd. Om de woningen ook voor de lagere inkomens toegankelijk te maken, toppen we voor hen de huur af naar de 1^e aftoppingsgrens. Op deze manier hopen we een betaalbare woning te kunnen creëren voor iedereen die dat nodig heeft. 

Het mes snijdt aan twee kanten. Aan de ene kant werken we aan een inclusieve wijk, waarin alle (inkomens)doelgroepen welkom zijn. Aan de andere kant geven we alleen extra korting aan degenen die dat echt nodig hebben, zodat we blijven zorgen voor betaalbare woningen EN zoveel mogelijk middelen besparen om weer in te zetten op andere projecten. 

En dit is nog maar een druppel op de gloeiende plaat. Hoe mooi zou het zijn als wij ook de iets hogere inkomensgroepen kunnen verwelkomen in onze wijken waar dat passend en nodig is, bezien vanuit het oogpunt van diversiteit en gemengde wijken. Groepen die op dit moment zelf ook niet aan een woning kunnen komen en tegelijkertijd kunnen zorgen voor de juiste balans en financiële impuls die wij nodig hebben om weer meer betaalbare woningen te kunnen realiseren. Win-win in optima forma. In mijn ogen wordt uiteindelijk iedereen daar beter van. Is dat ongemakkelijk? Misschien wel. En lastig ook. Maar de huidige schaarste dwingt ons om soms moeilijke keuzes te maken. Ben je het hier helemaal niet mee eens of heb je een nog beter idee? Ik hoor het graag! Laat maar komen die verschillen, wie weet wat het ons allen gaat opleveren!

Over deze blog

In deze terugkerende blog gaat onze directeur-bestuurder Anneke TImmermans in op actuele thema’s binnen wonen, leefbaarheid en onze opgave als woningcorporatie.